26/06/2017//20:15// Voir du Pays///

Over deze film

Timbuktu

Draait op: maandag 28 september 20:15 // woensdag 30 september 19:00

Land: Frankrijk / Mauritanië, 2014 Genre: Drama Speelduur: 97 min

Regie: Abderrahmane Sissako Met: Abel Jafri, Hichem Yacoubi, Toulou Kiki

assets/uploads/01 16_jaar.gif assets/uploads/01 99geweld.gif assets/uploads/01 99groftaalgebruik.gif

Timbuktu, een Afrikaans meesterwerk, opent met twee scènes die lang blijven nagalmen. In de eerste beelden zien we hoe een antilope in een woestijnlandschap probeert te ontkomen aan een voortrazende truck met mannen gewapend met kalasjnikovs. Vervolgens zien we hoe een stel traditionele Afrikaanse beelden, vooral van vrouwen, aan stukken wordt geschoten door automatische wapens. Natuur, cultuur en vrouwen in het bijzonder hebben niets in te brengen tegen het nieuwe gezag dat de sharia invoerde met de kalasjnikov over de schouder.

De in Mauritanië geboren en in buurland Mali opgegroeide filmmaker Abderrahmane Sissako heeft een schitterende, poëtische en soms brute film gemaakt over de komst van de sharia in Mali, en de bezetting van de legendarische stad Timboektoe door milities die de radicale islam met harde hand verspreidden, en tussendoor de geschiedenis probeerden uit te wissen door monumenten op te blazen.

Gefrustreerde mannen
Timbuktu is geen precieze reconstructie van een duister - en recent - hoofdstuk in de geschiedenis, maar eerder een meesterlijke verzameling personages en scènes, waarin de eeuwenoude, tolerante cultuur van Mali botst met het nieuwe gezag, dat komt in de vorm van diep gefrustreerde mannen die hun willekeurige, middeleeuwse voorschriften met geweld onderstrepen.

De bewapende mannen rijden op een brommer door de straten van een woestijnstadje, terwijl ze door een megafoon de nieuwe voorschriften brullen. Roken, voetballen, muziek maken is verboden; een vrouwelijke vishandelaar wordt gedwongen handschoenen te dragen, om zich niet bloot te stellen aan begerige blikken. De tirade van de vrouw doordringt ons van de absurditeit van de regels. En Sissako gooit er nog een schepje bovenop in een prachtige poëtische scène waarin jongens zonder bal aan het voetballen zijn, en het spel mimen.

Op overspel staat dood door steniging. Maar het is al snel duidelijk dat waar een overtreding wordt gemaakt, gezang klinkt, gelachen of genoten wordt, in de ogen van de jonge strijders de vrouw uiteindelijk de schuldige is.

Razernij
De leider van de lokale jihadisten is in het bijzonder bezeten van Satima, de vrouw van een herder die buiten het dorp woont, midden in de woestijn. De enige manier waarop hij bij haar in de buurt kan komen, is door haar lastig te vallen over het feit dat ze haar haar beter moet bedekken. Haar verweer dat ze niet om zijn komst heeft gevraagd, drijft hem tot razernij en we zien hoe hij, compleet ontmaskerd, zijn wapen leegschiet op het landschap, op de in zijn ogen decadente vrouwelijke glooiingen.

Timbuktu, met de schitterende fotografie van Sofian El Fani, werkt niet alleen als een soort metaforisch landschap waarin Sissako's commentaar op de jihadi's doorklinkt.

Een conflict tussen een herder en een visser over een dode koe loopt akelig uit de hand. Sissako zet de camera op grote afstand als we de twee mannen aan de rivieroever zien worstelen in dat eeuwenoude landschap. Het conflict mag zo oud als het continent zijn, de gerechtigheid is met de komst van de sharia verdwenen.

Sissako heeft een onvergetelijke film gemaakt die sinds de première in Cannes alleen maar in statuur lijkt te groeien.

Bekijk de trailer